: unlink(/home/ewasafi/domains/ewasafi.com/public_html/cache/cache_32cc2fe622452af6cb2ef0c4fa04b4dc) [
|
Witte en zwarte zorg: nuttig of erg? |
|
|
|
vrijdag 06 juni 2008 |
Diabetesspreekuren voor Marokkanen, thuiszorg speciaal voor allochtone
ouderen, psychische hulp gericht op kinderen met een niet-Nederlandse
achtergrond: krijgen we, na witte en zwarte scholen, nu ook witte en zwarte
zorg?
In Amsterdam is de tendens onmiskenbaar, zegt Ivan Wolffers, hoogleraar
cultuur en gezondheidszorg aan het VU medisch centrum. "Ziekenhuizen houden
niet bij of hun patiënten allochtoon of autochtoon zijn. Maar we hebben
onder meer bij het VU-ziekenhuis en het Amsterdamse Slotervaart ziekenhuis
gesproken met tientallen mensen op sleutelposities. Op basis daarvan
schatten we dat van de patiënten van ons ziekenhuis zo'n 20 procent
allochtoon is, terwijl het bij het Slotervaart op sommige afdelingen om
bijna 80 procent gaat."
Natuurlijk, het ene ziekenhuis ligt in een wittere omgeving dan het andere,
maar dat verklaart het grote verschil maar ten dele.
"Huisartsen verwijzen allochtone patiënten eerder naar het Slotervaart. Ze
denken dat die zich daar beter op hun gemak voelen. En dat kan ook best. Het
Slotervaart heeft zijn aanbod veel beter afgestemd op die doelgroep. Er is
bijvoorbeeld een diabetesspreekuur speciaal voor Marokkanen. Tot uit Alkmaar
komen daar mensen op af."
Ook in andere sectoren lijkt zich een, zij het voorzichtige, tweedeling af
te tekenen tussen witte en zwarte zorg: thuiszorg speciaal voor allochtone
ouderen, psychische zorg specifiek gericht op kinderen met een
niet-Nederlandse achtergrond.
Volgens menig initiatiefnemer is dat verder niets om je zorgen om te maken.
Gepokt en gemazeld in de taal van het nieuwe zorgstelsel spreken zij over
een "gat in de markt" en "een zorgaanbod dat aansluit bij de wens van
zorgvragers". Wij zijn geen filantropen, deze mensen zijn gewoon verzekerd,
is de redenering, dus waarom zou je daar dan moeilijk over doen?
Wolffers wil ook niet overdrijven. Witte en zwarte zorg, roept naar analogie
van witte en zwarte scholen, al gauw associaties op met de kwalificaties 'goed'
en 'slecht'. "Dat is niet aan de orde, in ieder geval nog niet. We zijn tot
nu toe nog redelijk in staat geweest de zorg voor iedereen toegankelijk te
houden."
Toch bevalt de trend hem allerminst. Uit principe niet. "Er zijn nu eenmaal
verschillende bevolkingsgroepen in dit land. Die moeten elkaar tegenkomen,
ook op school, ook in het ziekenhuis. Als dat niet gebeurt, vervreemden we
van elkaar", meent de hoogleraar.
En dat leidt volgens Wolffers op lange termijn tot veel méér spanningen dan
de frictie die sommige zorgaanbieders met hun aparte voorzieningen voor
allochtonen op dit moment juist proberen te ontlopen.
Want tegelijk valt moeilijk te ontkennen dat het in de zorg nu vaak wringt
tussen autochtone hulpverlener en allochtone patiënt. Wolffers: "Er is vaak
weinig tijd om je in een patiënt te verdiepen, maar het wordt ook al gauw
als te veel moeite ervaren. De tolkentelefoon is zo ingeschakeld, maar wordt
snel afgedaan als zo'n gedoe. En er is vaak weinig animo om eigen
vooroordelen tegen het licht te houden."
Zo verbaast hij zich er telkens weer over dat verpleegkundigen steevast
klagen over al die familieleden die zich -"en ze maken altijd zo'n herrie"-
verdringen rond het bed van een allochtone patiënt, maar zich zelden kwaad
maken om de familie van die autochtone patiënt die zich na een week nog niet
heeft laten zien.
In een tijd waarin van allochtonen vooral wordt verlangd dat ze zich
aanpassen, houdt Wolffers een impopulair pleidooi: er moet -in opleiding en
personeelsbeleid- veel meer aandacht komen voor interculturele zorg. En nee,
dat betekent niet dat een arts zich maar willoos moet schikken naar de
nukken van iedere patiënt of dat hij de ins en out moet kennen van de meest
uiteenlopende culturen. "Dat kun je niet verwachten, een arts heeft vaak al
moeite genoeg zijn vakliteratuur bij te houden", zegt hij. En het hoeft voor
hem ook niet, want de kern van de zaak zit in de communicatie. "Natuurlijk
moet een arts zijn vak beheersen. Maar goede zorg is voor het overgrote deel
goede communicatie. Open staan, nieuwsgierig zijn, vragen stellen, nagaan of
iemand echt begrepen heeft wat je zegt, moeilijke onderwerpen niet uit te
weg gaan." Niet alleen allochtone, ook veel autochtone patiënten zouden
daarmee zijn gebaat.
bron: trouw
 |
